Xây dựng chiến lược truyền thông di sản Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc

Sáng 30/3, tại Trung tâm Chính trị – Hành chính thành phố, đồng chí Nguyễn Minh Hùng, Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố chủ trì cuộc họp nghe báo cáo Kế hoạch Tuyên truyền, giáo dục, quảng bá, giới thiệu giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc giai đoạn 2026 – 2030. Cùng dự có lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương liên quan.

Phát biểu kết luận, đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố ghi nhận, đánh giá cao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, Ban Quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, đơn vị tư vấn và các cơ quan liên quan đã nghiêm túc xây dựng hồ sơ, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, bước đầu hoàn thiện khung kế hoạch với cấu trúc và lộ trình quản trị tương đối rõ.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, kế hoạch đã tiếp cận một số vấn đề cốt lõi theo khuyến nghị của UNESCO và phù hợp thực tiễn, song cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện, nhất là về cơ chế phối hợp liên vùng, quản lý nội dung truyền thông và kiểm soát các hoạt động tác động đến không gian di sản.

Về quan điểm, cần thống nhất nhận thức: truyền thông di sản chính là công cụ quản trị di sản. Mọi hoạt động tuyên truyền, quảng bá phải hướng tới bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu của di sản; tuyệt đối không chạy theo số lượng khách, không thương mại hóa hoặc làm sai lệch giá trị. Nội dung truyền thông phải chính xác, có chiều sâu, góp phần nâng cao nhận thức và định hướng phát triển bền vững.

Đối với đặc thù di sản dạng chuỗi trải dài trên nhiều địa phương, cần bảo đảm nguyên tắc: một hệ thống giá trị thống nhất, một chuẩn mực nội dung chung, một đầu mối điều phối liên vùng và một cơ chế phản ứng thống nhất trước rủi ro truyền thông. Các nội dung này cần được cụ thể hóa trong quy chế quản lý, bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ trong tổ chức thực hiện.

Về tổ chức thực hiện, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng chủ trì tổng hợp ý kiến các sở, ngành, hoàn thiện kế hoạch, trước ngày 10/4 báo cáo UBND thành phố; đồng thời, trước khi hoàn thiện báo cáo, tham mưu UBND thành phố có văn bản xin ý kiến UBND các tỉnh liên quan.

Đối với bộ nhận diện thương hiệu di sản, cơ bản thống nhất định hướng xây dựng gắn với giá trị lịch sử – văn hóa và triết lý Thiền phái Trúc Lâm; đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện theo hướng cô đọng, dễ nhận diện, có khả năng ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn truyền thông và quảng bá.

Sau khi được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới vào tháng 7/2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc bước vào giai đoạn phát triển mới, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị theo chuẩn mực quốc tế. Kế hoạch Tuyên truyền, giáo dục, quảng bá, giới thiệu giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc giai đoạn 2026 – 2030 nhằm nâng cao nhận thức xã hội, bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu (OUV) của di sản và định hướng phát triển du lịch bền vững. Một trong những trọng tâm là xây dựng hệ thống truyền thông liên tỉnh giữa Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh, trong đó chuẩn hóa thông điệp, phát triển cổng thông tin chung và thiết lập cơ chế điều phối thống nhất.

Về nội dung, kế hoạch tập trung vào 5 nhóm đối tượng chính gồm: cộng đồng địa phương, học sinh – sinh viên, du khách trong và ngoài nước, đội ngũ quản lý – thuyết minh và hệ thống báo chí. Mỗi nhóm được thiết kế chiến lược truyền thông phù hợp, gắn với mục tiêu thay đổi nhận thức và hành vi, trong đó nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong bảo vệ di sản và giáo dục thế hệ trẻ như nền tảng lâu dài cho công tác bảo tồn.

Đáng chú ý, kế hoạch xác định thông điệp chung của di sản là không gian khởi nguyên, thể chế hóa và truyền thừa Thiền phái Trúc Lâm – minh chứng cho một truyền thống tư tưởng nhập thế độc đáo, được bảo tồn liên tục qua hệ thống cảnh quan, kiến trúc và thực hành văn hóa. Hệ thống thông điệp được tổ chức theo ba trục chính: giá trị lịch sử – văn hóa, giá trị tư tưởng – tinh thần và trách nhiệm bảo vệ di sản.

Phương án xây dựng bộ nhận diện thương hiệu di sản được định hướng gắn với triết lý Trúc Lâm và giá trị lịch sử – văn hóa, hướng tới sự thống nhất, dễ nhận diện và có khả năng ứng dụng trong thực tiễn truyền thông, quảng bá. Nội dung này tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, kế hoạch đề xuất hệ thống công cụ truyền thông đồng bộ gồm: bảng diễn giải tại di tích theo chuẩn thống nhất; chương trình giáo dục di sản trong nhà trường; cổng thông tin liên tỉnh; quản trị nội dung trên mạng xã hội; truyền thông lễ hội và truyền thông quốc tế. Cơ chế quản trị rủi ro truyền thông cũng được xây dựng nhằm phát hiện, xử lý nhanh các thông tin sai lệch trong vòng 24 – 48 giờ, góp phần bảo vệ hình ảnh và giá trị di sản trong môi trường số…

HẢI HẬU – ĐỖ HIỀN