Tình hình tội phạm xâm hại trẻ em đang diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt công tác phòng ngừa trên địa bàn Hải Phòng.
Diễn biến phức tạp
Ngày 10/3/2026, Tòa án Nhân dân khu vực 13 Hải Phòng xét xử bị cáo P.Đ.L. (22 tuổi, trú tại xã Thanh Miện) về các tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” và “Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”. Đáng lưu ý, trong vụ việc này, bị cáo và nạn nhân (thời điểm mới 15 tuổi) nhiều lần quan hệ đồng thuận dẫn đến mang thai, song cả hai đều không nhận thức đầy đủ hành vi là vi phạm pháp luật. Đây là ví dụ điển hình về sự thiếu hụt kiến thức pháp luật và giáo dục giới tính ở lứa tuổi vị thành niên.
Còn tại phường Chu Văn An, chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026 xảy ra 2 vụ án xâm hại tình dục trẻ em. Điển hình, trong khoảng thời gian từ cuối tháng 7/2025 đến tháng 9/2025, tại phòng ngủ của cháu M.T.L.L., sinh ngày 28/5/2012, trú tại phường Chu Văn An và ở phòng 206 nhà nghỉ Việt Hùng (phường Chu Văn An), đối tượng T.T.T. sinh năm 2000, trú tại phường Chu Văn An nhiều lần thực hiện hành vi giao cấu với cháu L. Đến ngày 11/12/2025, khi gia đình phát hiện, cháu L. mang thai 13 tuần 6 ngày. Tại thời điểm này, cháu mới 14 tuổi 6 tháng 13 ngày.
Vụ án khác được Tòa án Nhân dân khu vực 2 xét xử vào cuối tháng 2/2026 cũng cho thấy thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi. Lợi dụng việc cho đi nhờ xe đêm 2/11/2025, Đ.V.N., 29 tuổi ở phường An Phong có hành vi dâm ô cháu N.B.Ng., sinh ngày 27/10/2012 ngay trên xe ô tô.
Nhiều vụ án liên tiếp được xét xử cho thấy thực trạng đáng lo ngại khi tội phạm xâm hại trẻ em đang có xu hướng âm thầm gia tăng, len lỏi trong chính môi trường sống quen thuộc của các em, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mất cảnh giác trong cộng đồng.
Đồng bộ giải pháp
Theo lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 9 Hải Phòng, nguyên nhân của tình trạng trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Trong đó, một bộ phận thanh, thiếu niên có lối sống lệch lạc, đạo đức suy thoái, thiếu ý thức chấp hành pháp luật và tôn trọng quyền trẻ em.
Một số đối tượng bị ảnh hưởng bởi các sản phẩm văn hóa không lành mạnh, lợi dụng sự non nớt, thiếu hiểu biết của trẻ em để thực hiện hành vi xâm hại. Trong khi đó, nhiều trẻ em chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về giới tính, kỹ năng tự bảo vệ, nhận thức về sức khỏe sinh sản còn hạn chế. Công tác quản lý, giáo dục của gia đình chưa được quan tâm đúng mức, thiếu sự giám sát, chia sẻ kịp thời.
Tiến sĩ tâm lý Đoàn Minh Tỵ phân tích thêm về vấn đề này. Theo đó, không ít trẻ em gái thiếu kiến thức về giới tính, kỹ năng tự bảo vệ, dễ bị dụ dỗ, lôi kéo. Thậm chí, có những trường hợp cả đối tượng và nạn nhân đều chưa đủ 16 tuổi, có yếu tố tự nguyện, phản ánh sự lệch lạc trong nhận thức và giáo dục giới tính.
Để hạn chế loại tội phạm này, bên cạnh đẩy mạnh tuyên truyền, phát hiện xử lý nghiêm của lực lượng chức năng, việc phòng ngừa xâm phạm từ chính công tác giáo dục, quản lý con trẻ của mỗi gia đình, bậc cha mẹ là yếu tố quan trọng nhất.
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 9 Hải Phòng đã ban hành kiến nghị Chủ tịch UBND phường Chu Văn An áp dụng các biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này.
Ngay sau khi tiếp nhận kiến nghị, Chủ tịch UBND phường Chu Văn An có văn bản tiếp thu và triển khai thực hiện, chỉ đạo các bộ phận chuyên môn, đơn vị liên quan tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ, chăm sóc trẻ em, phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em.
Các cơ sở giáo dục được yêu cầu đẩy mạnh giáo dục pháp luật về bình đẳng giới, quyền trẻ em, lồng ghép nội dung giáo dục giới tính, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ vào chương trình giảng dạy và hoạt động ngoại khóa.
Sự vào cuộc của Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 9 và UBND phường Chu Văn An cho thấy sự phối hợp, vào cuộc nhanh chóng, kịp thời của cơ quan chức năng. Đây là mô hình phối hợp cần được nhân rộng, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ngay từ cơ sở.
Tuy nhiên, để các giải pháp này thực sự hiệu quả và lâu dài, cần có cơ chế phòng ngừa từ sớm, từ xa. Công tác tuyên truyền không nên làm cho có, mà cần xây dựng chương trình giáo dục giới tính bắt buộc, xuyên suốt ở tất cả các cấp học. Đồng thời, tăng cường các buổi học theo tình huống, mô phỏng thực tế và mời chuyên gia tâm lý, pháp luật tham gia giảng dạy để nâng cao hiệu quả.
Gia đình phải là “lá chắn” đầu tiên, chủ động nắm bắt diễn biến tâm lý, các mối quan hệ của con để phát hiện, ngăn chặn kịp thời vi phạm. Việc giáo dục giới tính cần bắt đầu từ gia đình, không né tránh, không phó mặc xã hội.
Bên cạnh đó, cần siết chặt quản lý các nội dung độc hại trên không gian mạng và hướng dẫn trẻ sử dụng internet an toàn. Các vụ xâm hại trẻ em phải được điều tra nhanh, xét xử kịp thời, đúng quy định pháp luật; đồng thời công khai, tuyên truyền các bản án điển hình để nâng cao ý thức phòng ngừa trong xã hội.
TUỆ MINH
