Với gần 1.300 lễ hội, thành phố Hải Phòng hướng tới xây dựng mùa lễ hội đầu xuân văn minh, giàu bản sắc, trở thành điểm hẹn văn hóa – du lịch hấp dẫn của khu vực.
Chuẩn bị chu đáo
Những ngày này, không khí chuẩn bị Lễ hội mùa xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc 2026 lan tỏa khắp không gian di tích linh thiêng gắn với các bậc danh nhân kiệt xuất của dân tộc như Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, Anh hùng dân tộc – Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả Pháp Loa…
Là hợp phần quan trọng trong quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc được thành phố đầu tư tôn tạo bài bản, ưu tiên bảo tồn nguyên trạng, bảo đảm hài hòa giữa kiến trúc và cảnh quan tự nhiên của vùng di tích linh thiêng, tập trung vào khu vực cốt lõi gắn trực tiếp với không gian tâm linh và giá trị lịch sử, đồng thời cải thiện hạ tầng phục vụ du khách. Nhiều hạng mục được đẩy nhanh tiến độ và làm việc liên tục để kịp hoàn thành những phần việc quan trọng.
Đáng chú ý, dự án phục hồi suối Côn Sơn – dòng chảy gắn liền với ký ức văn hóa của di tích – đang từng bước được triển khai, góp phần khôi phục không gian cảnh quan và nét phong thủy đặc trưng của khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc.
Trong khi Côn Sơn – Kiếp Bạc khoác lên mình diện mạo mới trước mùa hội, ở cơ sở, không khí chuẩn bị lễ hội cũng rộn ràng không kém. Tại phường Nam Triệu, cái nôi của hát Đúm, các câu lạc bộ đang tích cực tham gia chương trình giao lưu đầu xuân. Những làn điệu giao duyên mộc mạc, giàu tính ngẫu hứng tiếp tục được trao truyền, nuôi dưỡng trong đời sống cộng đồng.
Điểm mới đáng chú ý là chủ trương xây dựng không gian sinh hoạt hát Đúm tập trung tại địa phương. Đồng chí Nguyễn Đức Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Nam Triệu cho biết, đây không chỉ là nơi biểu diễn theo mùa hội mà hướng tới biến hát Đúm thành hoạt động văn hóa thường nhật, có khung giờ cố định để nhân dân và du khách cùng thưởng thức. Cách làm này góp phần đưa di sản trở về đúng vị trí vốn có – sống trong đời sống cộng đồng, được thực hành, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Không riêng hai lễ hội này, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố cũng tích cực tổ chức lễ hội đầu xuân theo hướng trang trọng, an toàn, tiết kiệm, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch. Công tác chỉnh trang cảnh quan, bảo đảm vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, an toàn thực phẩm được triển khai sớm, đồng bộ…
Văn minh, an toàn, giàu bản sắc
Sau hợp nhất với Hải Dương từ ngày 1/7/2025, Hải Phòng bước vào mùa lễ hội đầu xuân với quy mô không gian văn hóa rộng lớn hơn. Hải Phòng hiện sở hữu hệ thống di sản phong phú với gần 4.000 di tích và khoảng 1.300 lễ hội truyền thống lớn, nhỏ.
Bên cạnh Côn Sơn – Kiếp Bạc, thành phố còn sở hữu nhiều di tích, không gian văn hóa tiêu biểu như: Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Văn miếu Mao Điền, An Phụ – Kính Chủ – Nhẫm Dương, Từ Lương Xâm – căn cứ bản doanh của Ngô Quyền năm 938, khu tưởng niệm Vương triều Mạc… Đây là nền tảng quan trọng để hình thành mạng lưới lễ hội dày đặc, đa dạng về loại hình, từ lễ hội tưởng niệm danh nhân, lễ hội tín ngưỡng, lễ hội nghề nghiệp đến các lễ hội gắn với đời sống cư dân sông nước, ven biển.
Theo thống kê của ngành văn hoá, thể thao và du lịch, thành phố có hàng trăm lễ hội diễn ra vào mùa xuân, trong đó có nhiều lễ hội đã được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Mỗi lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh mà còn là “bảo tàng sống” về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, góp phần giáo dục truyền thống và củng cố bản sắc văn hóa địa phương.
Trong công tác quản lý, thành phố tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn, tiết kiệm, đúng quy định pháp luật. Các địa phương được yêu cầu xây dựng kịch bản chi tiết, tăng cường tuyên truyền về giá trị lịch sử – văn hóa của lễ hội, đồng thời siết chặt công tác quản lý dịch vụ, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường.
Một điểm nhấn trong định hướng hiện nay là gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Việc số hóa tư liệu lễ hội, khôi phục các trò diễn, diễn xướng dân gian, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng đang được chú trọng, nhằm bảo đảm lễ hội không chỉ được bảo tồn mà còn phát triển bền vững trong đời sống hiện đại.
Sau hợp nhất, mùa lễ hội đầu xuân không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh thành phố di sản ven biển năng động, giàu bản sắc. Với sự chuẩn bị bài bản, đồng bộ từ thành phố đến cơ sở đang tạo nền tảng để Hải Phòng bước vào mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ 2026 với diện mạo mới, sức sống mới và nhiều kỳ vọng mới.
HẢI HẬU
