Hải Phòng đang tập trung xây dựng và triển khai mô hình ‘Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật’.
Không dừng ở khẩu hiệu
Ở Hải Phòng, văn hóa tuân thủ pháp luật đến nay không còn là khẩu hiệu mà đang từng bước được hình thành một cách bài bản, đồng bộ; cụ thể hóa qua những hoạt động, việc làm nhất quán từ thành phố đến cấp xã, các cơ quan, đơn vị.
Tại phường Ngô Quyền, với đặc thù phường trung tâm, mật độ dân cư đông nên yêu cầu về kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trên địa bàn đòi hỏi khắt khe, chặt chẽ. Do vậy, UBND phường quán triệt, yêu cầu đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phường nêu cao tinh thần chấp pháp, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ; thường xuyên cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm triển khai nhiệm vụ hiệu quả, đúng quy định.
Bên cạnh đó, phường Ngô Quyền tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật của người dân, coi đây là nền tảng trong công tác quản lý. Nội dung và hình thức tuyên truyền đa dạng. Tại nhiều tổ dân phố, trường học trên địa bàn phường đã xây dựng và duy trì mô hình “Tủ sách pháp luật”, “Tủ sách pháp luật điện tử” qua mã QR-code được gắn tại tuyến ngõ, phố.
Tại phường An Phong, UBND phường đang triển khai mô hình “đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú và trả kết quả tại nhà”. Theo đó, sau khi tiếp nhận và xử lý hồ sơ, UBND phường sẽ cấp giấy báo tử, trích lục khai tử, đồng thời thông báo kết quả xóa đăng ký thường trú. Cán bộ phường cùng đại diện tổ dân phố sẽ trực tiếp đến nhà người dân để trao các giấy tờ này.
Cách làm trên không chỉ giúp người dân thuận tiện hơn khi thực hiện thủ tục hành chính, mà còn bảo đảm các sự kiện hộ tịch trên địa bàn được đăng ký kịp thời, đúng quy định; đồng thời nâng cao hiệu quả liên thông giữa các thủ tục hành chính liên quan.
Không chỉ ở cấp xã, tại các sở, ngành và cơ quan, đơn vị trên toàn thành phố, Hải Phòng đã từng bước xây dựng một hệ sinh thái phổ biến, giáo dục và thực thi pháp luật với nhiều tầng, nhiều hình thức và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nhờ đó, công tác tuyên truyền, phổ biến và đưa pháp luật vào đời sống được triển khai linh hoạt, rộng khắp và ngày càng hiệu quả.
Ngày 10/3, tại Nhà văn hóa trung tâm xã Tứ Kỳ, Đoàn Thanh niên Sở Tư pháp phối hợp Đoàn Thanh niên, Công an xã tổ chức chương trình ký kết phối hợp hoạt động tuyên truyền pháp luật các câu lạc bộ trường học trên địa bàn xã. Thông qua hoạt động này, học sinh trên địa bàn xã được trang bị kiến thức, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đề cao cảnh giác, hình thành kỹ năng tự bảo vệ trước các đối tượng xấu. Đồng thời, theo báo cáo viên Nguyễn Thị Chi, Đoàn Thanh niên Sở Tư pháp, hoạt động kể trên thể hiện quyết tâm của ngành cùng thành phố xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.
Lấy pháp luật làm nền tảng vận hành
Để văn hóa thượng tôn pháp luật tiếp tục lan tỏa rộng, với tư duy đổi mới, Hải Phòng chọn triển khai mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” là một trong 11 mô hình điển hình thực hiện Đề án “Xây dựng chủ nghĩa xã hội và con người xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026 – 2030. Mục tiêu là xây dựng và vận hành thành phố Hải Phòng có pháp luật giữ vị trí tối thượng trong quản lý nhà nước và xã hội, mọi chủ thể từ các cơ quan nhà nước đến cán bộ, công chức, viên chức và người dân đều nhận thức đúng, tuân thủ nghiêm và thực thi đầy đủ pháp luật.
Theo ông Nguyễn Bá Phí, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố số 45 Cầu Tre (phường Ngô Quyền), trong xây dựng chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa, việc Thành ủy lựa chọn mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” là 1 trong 11 mô hình điển hình để triển khai là rất đúng đắn, phù hợp. Điều đó thể hiện quyết tâm chính trị của thành phố trong xây dựng văn hóa pháp lý, lấy pháp luật làm nền tảng vận hành, góp phần phát triển kinh tế – xã hội, tăng cường quốc phòng – an ninh, củng cố niềm tin của nhân dân, xây dựng thành phố Hải Phòng văn minh, hạnh phúc, đáng sống.
Từ mục tiêu và ý nghĩa của mô hình, theo Trưởng Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật Sở Tư pháp Đặng Thị Hà, với vai trò cơ quan được thành phố giao chủ trì tham mưu, sở đang khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai mô hình bảo đảm cụ thể, rõ các tiêu chí, nhiệm vụ của từng cấp, ngành, cơ quan, đơn vị và sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026 – 2030 và những năm tiếp theo. Mô hình triển khai sẽ được cụ thể hóa trên 5 trụ cột: thể chế; xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; hành chính tư pháp và trợ giúp pháp lý.
Để thực hiện hiệu quả mô hình, các giải pháp đồng bộ, mang tính đột phá được xác định rõ. Đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Các cấp, ngành chú trọng tổ chức các phong trào thi đua, điểm sáng pháp luật; xây dựng đội ngũ cán bộ pháp luật có trách nhiệm, chuẩn mực và gương mẫu… Qua đó, từng bước lan tỏa tinh thần sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân; xây dựng thành phố Hải Phòng kỷ luật, kỷ cương, văn minh, hiện đại.
Mục tiêu cụ thể xây dựng và triển khai mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” đến năm 2030:
– 100% số văn bản quy phạm pháp luật của thành phố ban hành bảo đảm tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục.
– Tất cả các ban, sở, ngành, UBND các cấp kịp thời xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch theo dõi tình hình thi hành văn bản quy phạm pháp luật hằng năm theo quy định.
– 100% số văn bản quy phạm pháp luật do UBND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố; HĐND, UBND cấp xã ban hành được kiểm tra, xử lý kịp thời đúng quy định.
– 100% số cán bộ, công chức, viên chức được tuyên truyền, phổ biến, thường xuyên cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới phục vụ thực thi công vụ.
– 100% số văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt văn bản có quy định về quyền, nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp, tổ chức được tuyên truyền, phổ biến kịp thời, sâu rộng.
– Tất cả đối tượng thuộc diện trợ giúp pháp lý được trợ giúp khi có yêu cầu…
NGỌC LAN – ĐỖ HIỀN
